دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد :: Ferdowsi University of Mashhad


مثال


>>کتابداری

شماره بازیابی: 179
نام نویسنده: قادری، بهار
مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد
سال انتشار: 95
تعداد صفحات: 169
چکیده: 

چکیده

هدف: ریشۀ بسیاری از مشکل‌های روحی، هیجانی و رفتاری در بزرگسالی را می‌توان در دوران کودکی جست‌وجو کرد. هدف این پژوهش شناسایی میزان همخوانی داستانهای گروههای سنی «ب» و «ج» و منتشرشده از سوی ناشران برجسته (یعنی افق، کانون، نظر، پیدایش و قدیانی) در بخش کودک با عناصر نظریۀ رفتاردرمانیِ عقلانیهیجانی است. هدف دیگر این پژوهش بررسی توانمندی کودکانِ گروه سنی «ب» و «ج» در درک عناصر این نظریه در داستان‌ها است.

روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی است. بخش نخست پژوهش، به روش پیمایشی و با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای کیفی انجام گرفت. در بخش دوم، از روش تحلیل گفتمان با رویکرد روان‌شناسی گفتمان بهره گرفته شد. برای گردآوری اطلاعات بخش نخست، از سیاهۀ اطلاعات کتاب‌شناختی داستان‌ها و سیاهۀ وارسی عناصر، انواع و ویژگی‌های نظریۀ REBT استفاده شد. از 141 داستان به‌دست آمده که به‌صورت هدفمند و در دسترس انتخاب شدند، 80 داستان، که حداقل عناصر نظریۀ REBT (یعنی A، B و C) را داشتند، برای بررسی درنظرگرفته شد. تجزیه و تحلیل داده‌های این بخش با استفاده از آمار توصیفی انجام گرفت. در بخش دوم پژوهش، از هر یک از مراکز شمارۀ یک، چهار و پنج کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان شهر مشهد چهار عضو فعال (2 دختر و 2 پسر) که در سنین 7 تا 12 سال بودند، برپایۀ دیدگاه مدیر هر مرکز و دیدگاه تیم پژوهش به‌عنوان نمونه انتخاب شد. سپس با شرکت‌کنندگان هر مرکز طی 5 جلسۀ یک تا یک‌ونیم ساعته گفت‌وگوهایی به زبان طبیعی صورت گرفت. نتیجۀ آن ضبط 10‌ ساعت گفت‌وگوی کلامی و غیرکلامی شرکت‌کنندگان بود. برای ضبط تمامی حرکاتِ شرکت‌کنندگان و صدای آنها که در رویکرد روان‌شناسی گفتمان برای درک معنا ارزشمند است، از دوربین فیلم‌برداری و تلفن همراه استفاده گردید و سپس گفت‌وگوها با روش تحلیل گفتمان بررسی شد.

یافته‌ها: نتایج بررسی‌ها نشان داد که از میان داستان‌های بررسی‌شده، ماجرای حدود 40٪ آنها تا مرحلۀ پیامدها (C) پیش رفت، یعنی شخصیت داستان به‌واسطۀ باور عقلانی یا غیرعقلانی پیامد سالم و سودمند یا ناسالم و ناسودمندی را تجربه می‌کند. با خواندن چنین داستان‌هایی کودک ممکن است به غیرعقلانی بودن باورخود پی‌ببرد و آن را به چالش بکشد (D). درصورتی‌که او به این مرحله نرسد کسانی‌که با کودک کار می‌کنند (مانند روان‌شناسان، کتابداران، والدین و...) باید با بحث ‌و‌گفت‌وگو، پرسش و سایر برنامه‌های مرتبط با داستان به او کمک کنند تا این مرحله را تجربه کند. از میان داستان‌های بررسی‌شده، حدود 69٪ رخداد فعال‌ساز واقعی و حدود 31٪ رخداد فعال‌ساز استنباطی دارند. باور شخصیت‌های نزدیک به 89٪ از داستان‌ها غیرعقلانی و تنها حدود 11٪ از آنها عقلانی است. این نتایج نشان‌دهندۀ شمار کم داستان‌هایی است که باور عقلانی در شخصیت داستان وجود دارد. شخصیت 5٪ از داستان‌ها پیامد هیجانی مثبت، 6٪ پیامد هیجانی منفیِ سالم و حدود 11٪ پیامد رفتاری سودمند را تجربه کردند. در سوی دیگر، در نزدیک به 89٪ از داستان‌ها پیامد هیجانی منفی ناسالم و پیامد رفتاری ناسودمند مشاهده می‌شود. شخصیت‌های نزدیک به 60٪ داستان‌ها، پس از رخداد فعال‌ساز دوم (2A) می‌توانند با به‌چالش‌کشیدن باور غیرعقلانی و شکل‌گیری باور عقلانی مؤثر، پیامد هیجانی مثبت یا منفیِ سالم و پیامد رفتاری سودمند را تجربه ‌کنند (2C). دیگر عناصر یعنی ‌چالش‌ (D) و تأثیر (E) نیز در نزدیک به 60٪ از داستان‌ها وجود داشت. تحلیل گفت‌وگوهای شرکت‌کنندگان دربارۀ داستان‌ها نشان داد، اگر آنها با خواندن مأنوس باشند و هم‌زمان در فعالیت‌ها و برنامه‌های مختلف مرتبط با کتاب و داستان شرکت کنند، می‌توانند با واژگان و زبانی غنی (یعنی بهره‌گیری از اسم‌، صفت، قید، فعل، مَثَل و تشبیه، جمله‌های استدلالی، لحن و حرکت‌های صورت و بدن) درک خود را از داستان و عناصر نظریۀ REBT در داستان‌ها بازگو کنند.

اصالت/ارزش: نتایج این پژوهش نشان داد که میتوان از نظریۀ REBT در برنامه‌های کتاب‌درمانی بهره گرفت و به کودکان کمک کرد تا تحول شناختی و تغییر باورها را با روشی لذت‌بخش تجربه کنند. دستاورد این پژوهش تهیۀ سیاههای از کتابهایی است که عناصر نظریۀ REBT در آنها به‌کار رفته باشد و بنابراین از کتاب‌های این سیاهه که برمبنای این نظریه هستند می‌توان در برنامه‌های کتابدرمانی استفاده کرد. توصیه‌های این پژوهش برای کتابداران، پدیدآورندگانِ داستان‌ها، والدین، روان‌شناسان و مربیان ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها: نظریۀ رفتاردرمانی عقلانی‌هیجانی، نظریۀ الیس، REBT، کتاب‌درمانی، تحول شناختی، کتاب‌های داستانی، کتاب داستان‌ مناسب، تحلیل گفتمان، DA، روان‌شناسی گفتمان، DP، تحلیل داستان، گروه سنی «ب» و «ج».

فهرست مندرجات

فهرست منابع و ماخذ



استاد راهنمای اول: پریرخ، مهری
استاد مشاور اول: سپهري شاملو، زهره
استاد مشاور دوم: فتاحی، رحمت الله
کلید واژه ها:  نظریۀ رفتاردرمانی عقلانی‌هیجانی ، نظریۀ الیس ، REBT ، کتاب‌درمانی ،  تحول شناختی ، کتاب‌های داستانی ، کتاب داستان‌ مناسب ،  تحلیل گفتمان ، روان‌شناسی گفتمان ، تحلیل داستان

فهرست پايان نامه ها


منوي كاربر


پيوند هاي مفيد


لينك هاي مفيد


صفحه اصلی | تماس با ما | نقشه سایت 
©2008 Ferdowsi University Of Mashhad.